[column in Soφie nr. 2]

De naam ‘Sophie’ blijft me nog wel even boeien… Ik kan u verzekeren dat de keuze van deze naam voor alle betrokkenen (van ‘Beweging’ en ELLIPS) niet eenvoudig was! En ik kan het ook niet helpen dat me dat elke keer deed denken aan een heel bijzondere film: Sophie’s Choice uit 1982, met een glansrol voor de onnavolgbare Meryl Streep (regisseur: Alan J. Pakula). Het is een psychologisch oorlogsdrama, naar de roman van William Styron. Een jonge aspirant-schrijver, Stingo (Peter MacNicol), huurt vlak na de Tweede Wereldoorlog een kamer in Brooklyn, waar hij bevriend raakt met zijn bovenburen, een Poolse vrouw die in een concentratiekamp heeft gezeten, Sophie, en haar joodse, geestelijk gestoorde vriend, Nathan (Kevin Kline).

Langzaam komen de schokkende tragedies van deze twee geliefden openbaar, wat tot een dramatisch einde leidt. Terecht een Oscar voor Meryl Streep in haar diep ontroerende rol! De kijker moet zich er niet door van de wijs later brengen dat de film er wat lang over doet om op gang te komen; dat is belangrijk voor de karaktertekening. Zo gauw de onthulling van de tragedies op gang komt, verlies je je aandacht geen seconde meer! Maar dat weet u natuurlijk allang, want wie heeft de film nu niet gezien?

Eigenlijk gaat het in de film om allerlei verschillende keuzes die Sophie in haar leven moet maken: de keuze tussen waarheid en leugen (ze vertelt Stingo aanvankelijk niet de waarheid over haar vader); de keuze tussen de ene en de andere partner (ze laat Stingo, met wie zij een korte relatie heeft, toch weer vallen voor de gewelddadige Nathan); de keuze tussen leven en dood (ze stapt samen met Nathan uit het leven). Maar vooral: de afschuwelijke, hartverscheurende keuze tussen haar twee kinderen, van wie zij er in Auschwitz één moet afstaan, dat naar de gaskamer gaat, terwijl het andere kind (voorlopig) mag blijven leven.

Dit is een film over de moeilijkste keuzes die een mens in zijn leven moet maken: dat is uiteindelijk altijd de keuze tussen leven en dood. In wijder perspectief: tussen het eeuwige leven en de eeuwige dood. Een keuze die je – verbazingwekkend genoeg – soms niet alleen voor jezelf, maar zelfs voor een ander moet maken. Daarbij vervagen alle andere keuzes in het mensenleven.